1. Apa itu Audit Cukai?
Audit
ialah pemeriksaan akaun perniagaan termasuk kewangan pembayar cukai bagi
menyemak sama ada cukai telah dilapor dan dibayar mengikut jumlah secukupnya dan
undang-undang serta peraturan percukaian dipatuhi sepenuhnya.
LHDN
menjalankan 2 jenis audit, iaitu audit meja dan audit luar.
► Audit Meja
Audit
meja dijalankan di pejabat LHDN. Ia melibatkan isu-isu pelarasan cukai yang
mudah dan dikendalikan melalui surat menyurat. Pembayar cukai mungkin dipanggil
ke pejabat LHDN untuk ditemuduga bagi tujuan mendapatkan maklumat lanjut.
► Audit Luar
Audit
luar dijalankan di premis pembayar cukai. Ia melibatkan semakan rekod-rekod
perniagaan dan juga rekod bukan perniagaan pembayar cukai. Biasanya pembayar
cukai akan dimaklumkan terlebih dahulu sebelum lawatan audit luar dijalankan.
2. Bagaimana Pembayar Cukai Dipilih
Untuk Diaudit
Terdapat
berbagai asas dan cara bagaimana pembayar cukai mungkin dipilih untuk diaudit.
Antara asas dan cara tersebut ialah:
•
Pemilihan melalui analisis risiko;
•
Semakan manual atas Borang Nyata Pendapatan (BNP);
•
Semakan rekod pihak ketiga, biasanya melaluiaudit atau siasatan ke atas
pembayar cukai lain;
•
Maklumat yang diterima dari pihak ketiga;
•
Rekod penerimaan BNP yang lepas;
•
Pemilihan berasaskan industri-industri tersebut;
•
Pemilihan berasaskan isu-isu khusus yang sama bagi kumpulan-kumpulan pembayar
cukai tertentu;
•
Pemilihan berasaskan kawasan-kawasan tertentu.
Asas-asas
pemilihan di atas disemak dari masa ke semasa dan LHDN tidak akan memberitahu
sebab-sebab pembayar cukai dipilih untuk diaudit.
3. Bagaimana Audit Luar
Dilaksanakan
3.1
Tempat Audit
Audit
luar dilaksanakan dipremis perniagaan pembayar cukai. Sekiranya premis
perniagaan tidak sesuai untuk menjalankan audit, pembayar cukai boleh
mencadangkan tempat lain yang lebih sesuai.
3.2
Permulaan Audit
Pembayar
cukai yang dipilih untuk diaudit akan diberitahu melalui surat. Lazimnya
pengesahan lawatan akan dimaklumkan melalui telefon terlebih dahulu. Selain dari
tarikh lawatan, surat pemberitahu mencatatkan rekod-rekod yang perlu disediakan
untuk diaudit serta nama-nama pegawai yang akan menjalankan tugas audit.
3.3
Lawatan Audit
Lawatan
audit biasanya bermula dengan temuduga. Temuduga membolehkan pegawai audit bertemu
dengan pembayar cukai dan berbincang berhubung dengan audit secara umum. Pembayar
cukai akan ditanya beberapa soalan berhubung dengan aktiviti perniagaan, system
perakaunan dan simpanan rekod. Dalam prosesaudit, pegawai yang mengendalikan
rekod-rekod perniagaan pembayar cukai juga akan turut ditemuduga. LHDN memahami
bahawa proses audit akan melibatkan masa pembayar cukai. Walau bagaimanapun
LHDN mengharapkan sepenuh kerjasama pembayar cukai supaya tugas audit dapat
disegerakan.
3.4
Semakan Rekod
Aktiviti
utama audit ialah menyemak rekod-rekod perniagaan pembayar cukai. Panduan berhubung
dengan simpanan rekod boleh diperolehi dari LHDN melalui:
•
Ketetapan Umum LHDN No. 4/2000: Penyimpanan Rekod Yang Mencukupi (Syarikat dan
Koperasi)
•
Ketetapan Umum LHDN No. 5/2000: Penyimpanan Rekod Yang Mencukupi (Individu
& Perkongsian)
•
Ketetapan Umum LHDN No. 6/2000: Penyimpanan Rekod Yang Mencukupi (Orang Selain
Daripada Syarikat Atau Individu)
•
Buku Panduan Penyimpanan Rekod Bagi Perniagaan (STS-BK 4)
Rekod-rekod
ini akan disemak dipremis perniagaan dan biasanya akan mengambil masa bergantung
kepada jumlah rekod-rekod yang akan disemak. Pegawai audit tidak dibenarkan
menggeledah dan merampas rekod-rekod pembayar cukai. Walau bagaimanapun
sekiranya terdapat rekodrekod yang perlu diambil, kebenaran akan diperolehi
terlebih dahulu dan rekod-rekod yang diambil akan disenaraikan. Pembayar cukai boleh
menyemak rekod-rekod tersebut dan membuat salinan jika perlu. Pegawai audit
hendaklah dibenarkan melihat stok dan peralatan perniagaan secara fizikal bagi mengesahkan
tuntutan yang dibuat oleh pembayar cukai.
3.5
Penyelesaian Audit dan Rayuan
Penyelesaian
audit melibatkan penilaian terakhir penemuan audit, biasanya disusuli dengan temuduga
untuk membincang isu-isu pelarasan cukai yang terlibat. Sekiranya tidak ada pelarasan,
surat akan dikeluarkan untuk memaklumkan penyelesaian audit. Sekiranya ada
pelarasan cukai, pemberitahu pelarasan cukai akan dikeluarkan memberitahu sebab-sebab
pelarasan dibuat. Sekiranya tidak bersetuju dengan pelarasan tersebut pembayar cukai
boleh membuat bantahan dalam tempoh yang ditetapkan sebelum taksiran
dibangkitkan. Jika tidak ada bantahan dalam tempoh diberi, LHDN beranggapan
pembayar cukai telah bersetuju dengan pelarasan dan notis taksiran cukai dikeluarkan
berserta dengan penalti di mana berkenaan. Sebarang rayuan selepas itu hendaklah
dibuat melalui Borang Q kepada Pesuruhjaya Cukai Pendapatan di dalam tempoh 30
hari. Walaupun rayuan dibuat, cukai seperti yang ditunjukkan di dalam notis taksiran
pindaan perlu dijelaskan terlebih dahulu.
3.6
Tempoh Audit
Tempoh
masa diambil untuk mengaudit adalah tidak tetap dan bergantung kepada
faktor-faktor berikut:
•
Saiz dan kerumitan transaksi perniagaan yang dijalankan.
•
Bentuk rekod yang disimpan.
•
Kerjasama yang diberi oleh pembayar cukai.
LHDN
mengharapkan kerjasama sepenuhnya dari pembayar cukai supaya kerja-kerja audit dapat
diselesaikan dengan segera.
4. Hak dan Tanggungjawab Pegawai
Audit dan Pembayar Cukai
4.1
Kerahsiaan Maklumat
LHDN
akan memastikan semua maklumat yang diperolehi dari pembayar cukai melalui temuduga,
perbincangan, surat-menyurat atau semakan rekod adalah rahsia dan hanya digunakan
bagi tujuan cukai pendapatan. Undang-undang menghendaki pembayar cukai menjawab
semua soalan dan memberi maklumat-maklumat yang diminta. Sekiranya gagal
berbuat demikian pembayar cukai boleh didakwa dan jika bersalah boleh dikenakan
denda.
4.2
Pegawai Audit
4.2.1
Kewajipan Pegawai Audit
Pembayar
cukai boleh mengharap pegawai audit menjalankan tugas:
•
Secara profesional dan bersopan;
•
Berpengetahuan dan melaksanakan undang-undang percukaian dengan adil dan
saksama, bersikap amanah dan jujur;
•
Bekerjasama dan sedia memberi nasihat dan bimbingan kepada pembayar cukai;
•
Memastikan kelicinan pelaksanaan audit dengan gangguan yang minimum kepada pembayar
cukai;
•
Meminta dokumen, buku akaun dan maklumat-maklumat yang berkaitan sahaja;
•
Memastikan hak dan kepentingan pembayar cukai, ejen cukai dan dokumen-dokumen
pembayar cukai terpelihara.
4.2.2
Pengenalan Pegawai
Semua
pegawai audit membawa kad kuasa yang tertera nama, gambar dan kenyataan bahawa
pegawai berkenaan diberi kuasa menyemak buku-buku akaun, dokumen serta rekod di
premis pembayar cukai. Pembayar cukai boleh memohon melihat kad tersebut pada bila-bila
masa sahaja, dan disyorkan supaya pembayar cukai berbuat demikian sebelum
memberi maklumat yang diminta. Pembayar cukai juga boleh menyemak dengan Ketua
Cawangan LHDN yang berkenaan jika merasa sangsi terhadap identiti pegawai.
4.3
Pembayar Cukai
4.3.1
Kewajipan Pembayar Cukai
Pembayar
cukai diharapkan supaya bersopan, adil dan jujur, memberi kemudahan dan bantuan
yang munasabah semasa audit dijalankan. Ini termasuk membenarkan pegawai LHDN memasuki
premis perniagaan, memberitahu maklumat dan menyediakan dokumen-dokumen dan rekod-rekod
untuk disemak.
Pembayar
cukai dikehendaki menjawab semua soalan yang ditanya. Sekiranya kurang jelas,
pembayar cukai boleh memohon penjelasan lanjut bagi mengelak kekeliruan. Kebanyakan
soalan adalah berhubung dengan perniagaan, tetapi terdapat juga soalansoalan
peribadi berhubung dengan perbelanjaan, simpanan, akaun bank, aset-aset dan
lain-lain. Pembayar cukai boleh memohon ejen cukai hadir bersama semasa
temuduga dijalankan. Kehadiran ejen cukai dapat membantu pembayar cukai dan
boleh mempercepatkan proses audit.
LHDN
tidak mengharapkan pembayar cukai memberhentikan semua aktiviti perniagaan dan
memberi tumpuan kepada audit. Kerjasama pembayar cukai bermakna audit dapat
diselesaikan dengan segera serta gangguan yang minimum. Pembayar cukai juga
dilarang sama sekali berurusniaga dengan pegawai audit melainkan di bawah
syarat-syarat biasa perniagaan.
4.3.2
Memberi Kemudahan dan Bantuan Munasabah
Pembayar
cukai dikehendaki menyediakan kemudahan dan bantuan yang munasabah bagi
membolehkan pegawai audit menjalankan tugas. Kemudahan dan bantuan yang munasabah
melibatkan perkara-perkara berikut:
•
Kebenaran memasuki premis;
•
Penerangan berhubung system perniagaan, perakaunan dan system maklumat
•
kebenaran menyemak dan menyalin rekod, dokumen dan buku akaun sama ada dalam
bentuk fizikal atau elektronik;
•
Membantu menyediakan rekod, dokumen, buku akaun dan akses kepada sistem
maklumat;
•
Kemudahan mengguna mesin penyalin, telefon atau alat komunikasi yang lain,
peralatan elektrik, ruang pejabat, perabut dan kemudahan sistem salinan
elektronik seperti pita, disket atau cakera;
•
Pembayar cukai tidak diharapkan menyediakan minuman, makanan dan memberi
sebarang bentuk hadiah kepada pegawai audit.
4.3.3
Bayaran Kepada Pegawai Audit
Pembayar
cukai tidak dibenarkan membuat sebarang bayaran kepada pegawai audit. Sekiranya
ada bayaran cukai berbangkit dari pelarasan audit, bayaran tersebut hendaklah
dibuat atas nama Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri melalui bank yang dilantik
atau mana-mana Cawangan Pungutan LHDN.
4.4
Halangan Ke Atas Pegawai Audit
Halangan
ke atas pegawai audit yang menjalankan tugas adalah suatu perkara yang serius
dan boleh dikenakan denda jika bersalah. Halangan tersebut melibatkan
perkara-perkara berikut:
•
Tidak membenarkan pegawai audit memasuki premis untuk melaksanakan tugas audit;
•
Gagal memberi bantuan berpatutan bagi melaksanakan kerja-kerja audit;
•
Memusnahkan dokumen-dokumen yang mempunyai maklumat penting yang berkaitan;
•
Membuat kenyataan palsu;
•
Mewujudkan keadaan yang boleh melengahkan kerja-kerja audit.
4.5
Penyelesaian Masalah
Sekiranya
terdapat sebarang masalah berhubung audit, pembayar cukai hendaklah merujuk
kepada pegawai audit terlebih dahulu. Sekiranya masalah tersebut tidak dapat diselesaikan,
perkara tersebut boleh dirujuk kepada pegawai yang lebih kanan di cawangan yang
berkenaan.
5.
Penalti
Ketinggalan
pendapatan hasil daripada penemuan audit akan dikenakan penalti di bawah
subseksyen 113(2) ACP 1967. Walau bagaimanapun pembayar cukai adalah digalakkan
membuat pengakuan secara sukarela sebelum audit dilaksanakan. Semua pengakuan sukarela
hendaklah dibuat secara bertulis kepada Ketua Cawangan yang berkenaan. Kadar
penalti adalah
bergantung kepada tempoh antara kesalahan dengan pengakuan sukarela.
Kadar
penalti yang dikenakan berhubung dengan aktiviti audit dan pengakuan sukarela
adalah seperti berikut:
Kadar
|
|
Pengakuan
secara sukarela sebelum dipilih untuk diaudit <3 tahun 1 tahun - < 3 tahun 3 tahun - < 5 tahun
5 tahun dan keatas
|
15 % 25 % 40 % 50%
|
Pengakuan
secara sukarela selepas pembayar cukai dimaklumkan tetapi sebelumaudit
dijalankan
|
50 %
|
Tiada
pengakuan ( penemuan ketinggalan semasa kes diaudit)
|
60 %
|
Kesalahan
berulang *
|
60 % + 10 %
|
*
Bagi kes yang melibatkan kesalahan audit yang berulang, kadar penalti ialah 60%
daripada cukai yang dikenakan serta ditambah 10% bagi setiap kali kesalahan dilakukan
tetapi tidak melebihi 100%.
MENYEDIAKAN PERKHIDMATAN AUDIT DENGAN HARGA YANG BERPATUTAN DI SEKITAR KAWASAN BANDAR BARU BANGI DAN SEKITARNYA. HUBUNGI 013-6352231 @ EMAILKAN KE norine_acc@yahoo.com.my UNTUK MAKLUMAT LANJUT.
